Kerstgedachten

December 2025

Deze kerstperiode lees ik af en toe het nieuws op de NOS: over een schaatswedstrijd op natuurijs, kwalificaties voor de Olympische Spelen, er was een schaatser die moest huilen. Er waren verkeersongelukken, auto’s in de sloot. Gesprekken over een zoveel-puntenplan van Trump.

Op een andere website lees ik het echte nieuws: dat baby Mohammed in Gaza vannacht is doodgevroren. Palestijnen in gammele tenten die overstromen met regenwater vermengd met rioolwater.

Mijn buren hebben hun huizen versierd met lampjes. Ze slepen kerstbomen naar hun huizen en tuinen. Ik vier dit jaar mijn eerste kerstboomloze kerst. Ik kon het simpelweg niet opbrengen het ding op te zetten.

*

2025 was het jaar waarin de grens tussen demonstrant en staatsgevaar definitief vervaagde. Ik werd al eerder een ‘terrorist’ genoemd, inmiddels is er wetgeving in de maak op basis waarvan ik er in de toekomst ook echt een word: in juni besloot het kabinet om het verheerlijken van terrorisme strafbaar te stellen. In september nam de Tweede Kamer een motie aan om ‘Antifa’ als terroristische organisatie te bestempelen. Ik denk er steeds vaker over na wat het eigenlijk betekent om een terrorist te zijn.

Het Verenigd Koninkrijk loopt een stapje voor op Nederland. Daar werd de protestgroep Palestine Action tot terroristische organisatie verklaard na acties met rode verf op gevechtsvliegtuigen. Sommige actievoerders zitten al meer dan een jaar gevangen zonder proces. Acht van hen gingen begin november in hongerstaking uit protest tegen hun onmenselijke behandeling.
Ook daar lees ik niets over op de NOS. Ik volg het nieuws erover op andere websites en social media.

In 1981 gingen er in het Verenigd Koninkrijk tien Ierse republikeinse gevangenen dood tijdens een hongerstaking. Ze eisten behandeld te worden als politieke gevangenen in plaats van criminelen. De Britse regering onder Margaret Thatcher deed geen enkele concessie. Francis Hughes, een van de hongerstakers, stierf na 59 dagen zonder eten. Heba Muraisi, een van de Palestine Action hongerstakers zit vandaag (31 december 2025) in haar 59e dag.

Er wordt in het Verenigd Koninkrijk massaal geprotesteerd voor Palestine Action. Demonstranten houden borden vast met de tekst ‘I oppose genocide. I support Palestine Action’. Ze worden allemaal gearresteerd voor terrorisme, soms met honderden tegelijk. Onder hen zijn veel oudere mensen.
In heel Europa zijn er solidariteitsacties. Ook bij de Britse Ambassade in Den Haag. We hebben borden met dezelfde tekst, maar wij worden niet gearresteerd. Nog niet.

Een paar dagen voor kerst, gooit een Haagse activist uit solidariteit een steen door de ruit van de Britse ambassade, wordt gearresteerd en gaat in honger- en dorststaking. Stoppen met drinken leidt al binnen een paar dagen tot levensgevaar en enkele dagen vraag ik me af of ik hem in het nieuwe jaar nog zal zien.
Een paar dagen geleden kreeg ik bericht dat hij is vrijgelaten en weer gestart met drinken.

*

Ik protesteerde afgelopen jaar talloze keren. Voor klimaatrechtvaardigheid, tegen genocide, tegen fascisme, tegen politiegeweld, tegen de NAVO-top. Ik was onder meer bij de wekelijkse sit-ins voor het ministerie van Buitenlandse Zaken, bij de doorlopende wake waarbij namen van vermoorde Palestijnen werden voorgelezen, bij het schoenenprotest van Plant een Olijfboom. Ik liep mee in de rode lijn demonstraties en deed in 2025 drie keer mee aan een A12-blokkade. Of beter gezegd: ik deed drie keer een poging want ik werd elke keer tegengehouden door de politie. Daarbij werd grof geweld gebruikt.

Ook bij demonstraties waar geen sprake was van burgerlijke ongehoorzaamheid trad de politie steeds vaker snoeihard op.

Ik moet vaak denken aan een regel uit het nummer Hind’s Hall van Macklemore dat vorig jaar rond deze tijd voor het eerst in de Top-2000 stond (maar het dit jaar helaas niet haalde):

The problem isn't the protests, it's what they're protesting. It goes against what our country is funding.

Repressie en intimidatie worden groter naarmate protesten het hart van de macht raken: de oorlogszucht van de NAVO, de genocide in Palestina, politiegeweld bij demonstraties, fossiele bedrijven.

Toen we in maart met een kleine groep wilden protesteren bij Shell, troffen we een overweldigende politiemacht aan - bijna twee keer zoveel agenten als demonstranten. Het hele kantoorgebouw ging in lockdown vanwege onze liedjes en kartonnen bordjes. De intimidatie begon al bij onze verzamelplek waar busjes met agenten rondreden die ons in de gaten hielden. Onderweg naar het kantoor van Shell, reden ze stapvoets mee, naast ons op het fietspad. Per tweetal een politiebusje. Ook na afloop van de demonstratie, die van de politie maar 30 minuten mocht duren, werden we de hele weg naar het station - een wandeling van twintig minuten - gevolgd door vier politiebusjes.

*

Intimidatie en geweld door politie bij demonstraties werd standaardpraktijk: tijdens de NAVO-top, bij de Tweede Kamer, bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, op het Malieveld, op de A12. In september werd zelfs geweld gebruikt bij een onschuldige stoepkrijt-actie voor het stadhuis van Den Haag.

Ik heb het afgelopen jaar meerdere keren als inspreker mijn ervaringen met politiegeweld gedeeld in de Haagse gemeenteraad, waarbij ook burgemeester Jan van Zanen aanwezig was. Hij is eindverantwoordelijk voor de inzet van politie tijdens demonstraties in de stad van Vrede en Recht.
Zijn reactie zal ik nooit vergeten: terwijl burgers hun verhalen vertelden over politiegeweld tijdens demonstraties - geweld waar hij verantwoordelijk voor is - sloeg hij zijn armen over elkaar en keek hij boos naar het plafond. Af en toe blies hij daarbij zijn wangen op.

Het AD plaatste daar een foto van, maar schreef in hun artikel alleen over de onvertogen woorden die enkele insprekers gebruikten om hun ervaringen onder woorden te brengen. Geen woord over het politiegeweld of over de rol van de burgemeester daarin.

*

De vakanties waren dit jaar moeilijker. In juni, tijdens mijn zomervakantie in Frankrijk, werd de Freedom Flotilla in internationale wateren onrechtmatig tegengehouden door Israël. De opvarende activisten werden mishandeld en vernederd. Greta Thunberg werd gedwongen om gehuld in een Israëlische vlag over de grond te kruipen, een Duitse opvarende maakte later bekend dat ze werd verkracht.

Verzet is een groepsactiviteit. We zijn een zwerm waar je in en uit kunt vliegen. Soms moet je er even uit stappen. Als je een week niet op je rechterzij kunt slapen, als je zomaar zonder reden paniekaanvallen krijgt, of als je nachtenlang droomt over dode kinderen. Je stapt eruit en iemand anders stapt in. Zolang de zwerm maar doorzoemt is het goed.

Toch vind ik het niet makkelijk om aan de zijlijn te staan. Vanuit mijn vakantiebestemming, bank, bed of huisje in het bos, volg ik het nieuws en lees ik over protesten waar ik aan had kunnen deelnemen als ik in Nederland was geweest.

*

En onze Europese leiders? Die kijken weg, draaien hun nekken zo ver rond en rond en rond tot ze niet meer weten waarheen ze moeten kijken en dan hun ogen maar sluiten, hun vingers in hun oren stoppen en wijzen naar Poetin. Hij is het gevaar. Hij is onze grootste bedreiging. En we bestellen nog een lading wapens bij onze vrienden Trump en Netanyahu en laten Mark Rutte nog wat verder in Trumps aars kruipen.

*

Er waren ook mooie dingen. Ik schreef veel. Gedichten, essays, ik maakte mijn debuut op Joop. Ik verkocht taartjes voor Gaza op Koningsdag. Ik danste Dabke op het Gaza Beach protest tijdens de NAVO-top. Ik zong met het Klimaatkoor liedjes over mensenrechten bij het Vredespaleis. Ik werkte achter de schermen mee aan een voorstelling van Palestijnse dansers op het Spuiplein. Ik kwam onverwacht mijn neef tegen bij een antifascisme-demo in Amsterdam.

*

Begin december las ik in het nieuws dat Van Zanen herbenoemd wordt voor een nieuwe termijn van zes jaar. Dat werd besloten in een geheim proces in achterkamertjes waar je als burger niets over hoort en niet over kunt meepraten. Het maakt me bang.

*

Buiten knippert de kerstverlichting van de buren. Mensen komen bij elkaar, eten en drinken samen, luisteren naar liedjes over sneeuw, vrede op aarde en een kindje dat geboren werd in een stal omdat niemand zijn ouders een slaapplaats wilde aanbieden.

Op de laatste dag van het jaar eten ze oliebollen en schieten ze voor een godsvermogen aan vuurwerk de lucht in dat de lucht vervuild en huisdieren, tuinvogels en vluchtelingen de stuipen op het lijf jaagt.

*

Ik eet een oliebol, drink een glas champagne met mijn lief en ga dan vroeg naar bed. Ik mag dan slapen, toch ga ik wakker het nieuwe jaar in.